Forum stolarskie Domidrewno.pl
Materiałoznawstwo => Fornir => Wątek zaczęty przez: DrewnoPasjaTworzenia w 22 Kwietnia 2013, 01:13:01 czas Polski
-
Ze względu na użyty rodzaj drewna rozróżnia się okleiny z drewna strefy klimatu umiarkowanego oraz tzw. egzoty, czyli pochodzące z drzew rosnących w strefie podzwrotnikowej. Do oklein ze strefy umiarkowanej należą: brzozowe, bukowe, czereśniowe, dębowe, gruszowe, jabłoniowe, jaworowe, jesionowe, klonowe, lipowe, olchowe, orzechowe, topolowe, śliwowe, wiązowe, wiśniowe, sosnowe i modrzewiowe. W Polsce produkuje się okleiny głównie z drewna dębowego, bukowego, jesionowego i orzechowego oraz z importowanego drewna afrykańskiego.
Okleiny skrawane płasko i mimośrodowo dzieli się na 3 klasy jakości, a skrawane obwodowo — na 2 klasy jakości.
Jakość ocenia się na podstawie cech zewnętrznych płatów wiązki. Niedopuszczalne wady drewna lub obróbki można zredukować przez usunięcie pasa o długości lub szerokości odpowiadającej zasięgowi poprzecznemu lub podłużnemu wady.
Klasyfikacja oklein polega na ocenie ich wartości estetycznej i technicznej. Wartość estetyczna jest oceniana rozmaicie w różnych krajach, a nawet w poszczególnych zakładach przemysłowych, produkujących lub zużywających okleiny. Normy przedmiotowe uwzględniają tylko wady, a nie cechy drewna obniżające wartość estetyczną oklein. Pod względem wartości technicznej dopuszczalne są w okleinach tylko wady nie powodujące trudności przy ich suszeniu, naklejaniu i obróbce.
Ocenę wartości estetycznej oklein można w pewnym stopniu dokonać, przyjmując ich podział na następujące typy:
a)warstwowy (Wr) o praktycznie równoległych i prostych słojach rocznych, pozyskiwany przez skrawanie styczne i półpromieniowe i występujący w okleinach wszystkich rodzajów drzew rodzimych;
b)błyszczowy (Bł) z wyraźnie występującymi przecięty mi promieniami rdzeniowymi w postaci błyszczących pasemek lub wstęg, pozyskiwany jako okleina promieniowa z niektórych tylko
rodzajów drzew, charakterystyczny dla dębu, buka, jaworu i wiązu;
c)pasiasty (Ps)z równoległymi, prostymi, na przemian jaśniejszymi i ciemniejszymi paskami równomiernej szerokości — charakterystyczny dla mahoni;
d)poprzecznie falisty (Flp) z poprzecznie falistymi pasami o różnym odcieniu i połysku, występujący w okleinach jesionowych, jaworowych, wiązowych i gruszowych;
e)wzdłużnie falisty (FLw) z podłużnymi falistymi pasami, spotykany w okleinach klonowych i wiśniowych;
f)półwzorzysty (Wzp) z parabolicznymi lub eliptycznymi słojami rocznymi, spotykany w okleinach orzechowych, jesionowych i topolowych;
g)wzorzysty (Wz) z zamkniętymi lub otwartymi liniami kolistymi lub krzywymi wskutek nieregularnego przebiegu słojów rocznych, spotykany w czeczocie brzozowej i w główkach orzechowych;
h)kwiecisty (Kw) ze szczególnie bogatym rysunkiem umieszczonym na tle typu półwzorzystego;
i) piramidalny (Pr) z równomiernie oddalonymi hiperbolicznymi liniami przetkanymi warstwami o różnym zabarwieniu i połysku, występujący w mahoniach;
j) płomienisty (Pł) z nieregularnymi plamami o zarysie płomieni i zmiennym połysku, spotykany w okleinach brzozowych.
Niezależnie od podgrupy i typu okleinom skrawanym płasko i mimośrodowo z drewna strefy umiarkowanej stawiane są określone wymagania jakościowe.
Okleiny I klasy – powinny być zupełnie zdrowe i praktycznie pozbawione wad. Dopuszczalne są zdrowe, zrośnięte, jasne sęki o średnicy do 5 mm w liczbie 2 sztuki na 1 m, skręt włókien do 3 cm na 1 m, zawiły układ włókien (niedopuszczalny jednak w okleinach dębowych, jesionowych, bukowych), pęknięcia nie schodzące się długości do 5 cm na końcach płatu oraz pęknięcia schodzące się.
Okleiny II klasy – sęki jasne mogą mieć średnicę do 15 mm, a ciemne — do 10 mm, dopuszczalne są duże otwory po owadach w liczbie 2 sztuk na 1 m, skręt włókien, zgnilizna twarda do 1/10 długości, sinizna do 1/20 powierzchni, pojedyncze zabitki długości do 70 mm i szerokości 5 mm, pęknięcia nie schodzące się długości do 10 cm oraz szorstkość i sfałdowanie powierzchni.
Okleiny III klasy – stanowią materiał używany na wewnętrzne, niewidoczne płaszczyzny. W związku z tym wymagania jakościowe są w tym przypadku mniejsze. W szczególności dopuszczalne są zaciągi do 1/2 powierzchni, zdrowe sęki jasne o średnicy do 40 mm w liczbie 3 sztuk na 1 m, ciemne — do 20 mm, wypadające — do 20 mm w liczbie 1 sztuki, 5 otworów, owadzich dużych na 1 m oraz małe skupione na 1/10 powierzchni, zgnilizna twarda do 1/5 długości z każdego końca, sinizna do 1/10 powierzchni, zabitki długości 100 mm i szerokości 10 mm w liczbie 2 sztuk, szorstkość do 1/5 powierzchni oraz inne wady jak w II klasie.
Poza tym wymagania jakościowe zależą od typu oklein. Są one szczegółowo podane w normie BN-70/7112-01 dla następujących grup: typu warstwowego i błyszczowego, wzdłużnie falistego i poprzecznie falistego, półwzorzystego i wzorzystego oraz typu płomienistego.
Wymagania jakościowe dla oklein skrawanych obwodowo są bardzo zbliżone do podanych powyżej.
Okleiny z drewna podzwrotnikowego, skrawano płasko lub mimośrodowo, pozyskiwane są z drewna 15 rodzajów, jak Kaja, Makora, Sapelli, Sipo, Tiama, Mansonia i in. Ze wszystkich rodzajów otrzymuje się okleiny typu warstwowego, z niektórych pasiastego, poprzecznie falistego, półwzorzystego, wzorzystego itp.
Wymiary oklein egzotycznych są następujące: grubość 0,4 —1,0 mm, szerokość minimalna 10 cm z odstopniowaniem co 1 cm, długość co najmniej 1 m z odstopniowaniem co 0,1 m.
We wszystkich podgrupach i typach oklein niedopuszczalne są następujące wady: w okleinach I klasy — otwory owadzie, zgnilizna twarda i miękka, zabitki i zakorki, zaciągi, plamy pleśniowe i pochodzące od metali, prześwity, szorstkość i mechowatość powierzchni oraz rysy powstałe przy składaniu; w II klasie dopuszczalne są otwory owadzie małe skupione na powierzchni nie większej niż 1/10 płata, duże zaś w liczbie 1 sztuki na 1 m, zgnilizna twarda w postaci pasm na 1/10 powierzchni, zabitki długości 50 mm — 1 na 1 m oraz szorstkość na 1/10 powierzchni. Inne wady są dopuszczalne jak w okleinach I klasy. Wymagania dla III klasy są znacznie łagodniejsze niż dla oklein II klasy.
Poza tym istnieją wymagania dotyczące występowania poszczególnych wad w określonych typach oklein. W tym przypadku brane są pod uwagę przede wszystkim sęki, falisty i zawiły układ włókien, biel oraz nienaturalne zabarwienie.
Okleiny z drewna podzwrotnikowego, skrawane obwodowo, produkowane są w 4 podgrupach, odpowiadających poszczególnym rodzajom drewna, a mianowicie: Limba biała, Obecze, Okume, Tiama. Grubość tych oklein wynosi od 0,4 do 1,0 mm, szerokość od 15 cm z odstopniowaniem co 1 cm, długość co najmniej 0,6 m z odstopniowaniem co 0,1 m.
Okleiny typu poprzecznie i wzdłużnie falistego, półwzorzystego i wzorzystego, kwiecistego i płomienistego klasyfikuje się tak samo jak okleiny skrawane płasko i mimośrodowo.
W pozostałych typach w klasie I nie może być sęków, zabitek, zaciągów, plam, zgnilizny, chodników owadzich i prześwitów.
W klasie II dopuszczalne są sęki zdrowe, zrośnięte, jasne o średnicy do 15 mm w liczbie 2 na 1 m, takież sęki ciemne o średnicy do 10 mm w liczbie 2 sztuk na 1 m, częściowo zrośnięte i wypadające o średnicy do 5 mm, pęknięcia nie schodzące się długości do 100 mm, zgnilizna twarda w postaci pasm na 1/5 powierzchni płata oraz duże chodniki owadzie w liczbie do 2 sztuk na 1 m.
W okleinach tej klasy niedopuszczalne są zabitki i zakorki oraz prześwity. W III klasie sęki zdrowe, jasne mogą mieć średnicę 20 mm, ciemne i wypadające — 15 mm, pęknięcia — długość dc 150 mm. Zgnilizna twarda dopuszczalna jest w pasmach zajmujących do 1/3 powierzchni płata, a miękka — 1/10 tej powierzchni. Chodniki małe dopuszczalne są na 1/10 powierzchni, a duże w liczbie 6 sztuk na 1 m długości.
Jeżeli 3 wady wymienione w normach występują w rozmiarach maksymalnych, okleiny z drewna podzwrotnikowego należy zakwalifikować o jedną klasę niżej,