Sklejką nazywa się płyty sklejone z nieparzystej liczby fornirów, których włókna w przylegających do siebie warstwach są wzajemnie prostopadłe. Taka budowa sklejki umożliwia wyrównanie odmiennych właściwości fizycznych i mechanicznych drewna, wzdłuż i w poprzek włókien. Sklejkę wytwarza się z co najmniej trzech warstw forniru. Zewnętrzne warstwy sklejki nazywa się obłogami, a pozostałe — niezależnie od liczby — środkiem. Produkcja sklejki obejmuje następujące podstawowe etapy: przygotowanie surowca, pozyskiwanie forniru, klejenie, wykończenie sklejki.
Sklejka jest najstarszym półfabrykatem drzewnym, należącym do grupy materiałów zwanych drewnem ulepszonym. Później dopiero zaczęto produkować różnego rodzaju płyty stolarskie, płyty pilśniowe, a w końcu płyty wiórowe. Sklejka, jest to materiał, który zachowuje zalety drewna, a nie ma wielu jego wad.
Do właściwości sklejki należą m.in.:
- wyrównane właściwości fizyczne i mechaniczne wzdłuż i w poprzek arkusza,
- ograniczenie występowania pęknięć wskutek zmian wilgotności,
- duże wymiary powierzchniowe,
- łatwość gięcia i formowania.
- wysoka wytrzymałość mechaniczna wobec małej grubości,
Na właściwości sklejki oraz jej przydatność do określonego celu wpływa wiele niżej omówionych czynników, które stanowią jednocześnie podstawę ogólnej klasyfikacji sklejek.
-Zależnie od rodzaju drewna użytego na obłogi rozróżnia się sklejkę liściastą, iglastą oraz sklejkę z drewna tropikalnego, zależnie od rodzaju drewna w sklejce — sklejkę jednorodzajową i wielorodzajową.
-Zależnie od stopnia odporności na działanie wody rozróżnia się sklejkę do zastosowania wewnątrz pomieszczeń — suchotrwałą oraz półwodoodporną — i do zastosowania na zewnątrz wodoodporną.
-Ze względu na kierunek przebiegu włókien drzewnych w obłogu rozróżnia się arkusz sklejki podłużny oraz poprzeczny, a ze względu na postać obłogu — sklejkę o obłogu jednolitym,
spajanym w poprzek włókien i spajanym wzdłuż włókien na ucios.
-Zależnie od stanu powierzchni rozróżnia się sklejkę nie szlifowaną, szlifowaną i cyklinowaną.
-Zależnie od stopnia uszlachetnienia rozróżnia się sk1ejkę z powłoką z utwardzonych żywic, z okładzinami, impregnowaną oraz mechanicznie przetworzoną.
-Ze względu na przeznaczenie rozróżnia się sklejkę ogólnego i określonego przeznaczenia..
Istniejące normy na sklejki o różnym przeznaczeniu ustalają dla nich szczegółowe wymagania techniczne. Produkuje się m.in. sklejki lotnicze, wagonowe, szkutnicze, teletechniczne (do produkcji skrzynek radiowych i telewizorowych), do opakowań oraz sklejkę ogólnego przeznaczenia. Sklejka ogólnego przeznaczenia ma największe znaczenie w produkcji stolarskiej, gdyż jest stosowana między innymi w produkcji mebli i stolarki budowlanej.
Zależnie od rodzaju drewna użytego na obłogi rozróżnia się dwa rodzaje sklejki ogólnego przeznaczenia:
- iglastą — sosnową (so), jodłową (jo)
- liściastą — olchową (ol), brzozową (brz), bukową (bk) i inne.
Zależnie od stopnia odporności na wodę rozróżnia się następujące typy sklejki ogólnego przeznaczenia:
- suchotrwałą (S),
- półwodoodporną (W1),
- wodoodporną (W2).
Ze względu na chropowatość powierzchni rozróżnia się dwie odmiany sklejki ogólnego przeznaczenia:
- sklejkę nie szlifowaną (0)
- szlifowaną (1).
W klasyfikacji sklejki ogólnego przeznaczenia rozróżnia się cztery klasy jakości: A, B, BB i BBB. W klasyfikacji jakościowej odróżnia się prawą (lepszą) oraz lewą (gorszą) powierzchnię sklejki.
Podstawą klasyfikacji jest klasa jakości powierzchni prawej. Powierzchnia lewa w klasie A, B i BB odpowiednio do grubości sklejki może być o jedną lub dwie klasy gorsza. Zasady klasyfikacji sklejki liściastej i iglastej są różne w zakresie wad drewna, pozostają natomiast jednakowe w zakresie wad produkcji. W każdej klasie jakości ustalono w odpowiednich normach możliwość występowania lub dopuszczalny stopień występowania poszczególnych wad.
W iglastej we wszystkich klasach niedopuszczalne są: zgnilizna miękka i otwory nie zaprawione. Oprócz tego w klasie A nie dopuszcza się sinizny, zgnilizny twardej, sęków smołowych i obrączkowych, otworów zaprawionych, pęcherzy żywicznych i zabitek. W niższych klasach wymienione wady dopuszczalne są z ograniczeniami pod względem rozmiaru i miejsca występowania. W sklejce liściastej niedopuszczalne są w ogóle wady podane dla sklejki iglastej. W klasie A nie dopuszcza się poza tym zgnilizny twardej, sęków obrączkowych i otworów zaprawionych kitem. W sklejce z drewna egzotycznego wymagania są zbliżone do sklejki liściastej z drewna krajowego, choć nieco ostrzejsze. Do wad produkcji należą: szorstkość powierzchni, plamy z przebicia kleju, zabrudzenia, pęknięcia, prze-szlifowania do spoiny klejowej, spoiny obłogów, zakładki i odciski (wtłoczenia). Zakładką nazywa się zachodzenie na siebie brzegów forniru w miejscach spojeń lub pęknięć.
Jednocześnie w arkuszu sklejki klasy A mogą występować 2 wady drewna i 1 produkcyjna, w B — odpowiednio — 3 wady drewna i 2 wady produkcyjne, w BB — 4 i 3 wady, a w BBB —
wszystkie.
Wilgotność sklejki nie powinna przekraczać 15% w stosunku do stanu zupełnie suchego.
W zależności od wymagań stawianych sklejkom różnego przeznaczenia można je uszeregować — zaczynając od wymagań największych następująco:
sklejka lotnicza, wagonowa, szkutnicza, stolarska (ogólnego przeznaczenia) i sklejka do opakowań.
Badania techniczne sklejki lotniczej są tak dokładne, że w pewnych wypadkach stosuje się jej prześwietlenie w celu wykrycia ewentualnych wad wewnętrznych. Oceniając tę sklejkę, a także sklejkę wagonową, bierze się również pod uwagę ich wytrzymałość wzdłuż i w poprzek włókien. Najniższą jakość ma sklejka do opakowań, którą produkuje się najczęściej metodą sklejania na mokro.
Wymiary – Sklejka jest produkowana o grubości: 4; 5; 6; 8; 10; 12; 15; 18; 19 i 20 mm (sklejka lotnicza od 0,8 mm). Jako długość sklejki przyjmuje się wymiar wzdłuż włókien obłogu, a jako szerokość — wymiar w poprzek włókien obłogu. Arkuszem podłużnym nazywa się taki arkusz sklejki, którego długość jest większa od szerokości, a poprzecznym — którego długość jest mniejsza od szerokości. Handlową jednostką miary sklejki jest metr³.
Oznaczanie – Na każdym arkuszu sklejki, w rogu lewej powierzchni, umieszcza się (stempluje) cechę, umożliwiającą rozpoznanie pochodzenia i właściwości produktu. Cecha obejmuje znaki określające: wytwórnię, typ sklejki (np. S — suchotrwała), klasę jakości, odmianę (np. O — nie oszlifowana), wymiar grubości i normę, której wymaganiom sklejka odpowiada
Warunki magazynowania – Sklejkę magazynuje się w pomieszczeniach zamkniętych. Wilgotność powietrza w magazynie nie powinna przekraczać 80%, a temperatura spadać poniżej 5°C.
Sklejkę magazynuje się w pozycji poziomej luzem lub zapakowaną. Stosy sklejki przechowywanej luzem powinny być ułożone na paletach. Ponadto stosy co 50-100 cm należy przełożyć paletą lub sklejką grubości co najmniej 18 mm z podkładkami. Stosy powinny zawierać arkusze lub paczki o jednakowych wymiarach, jednego rodzaju drewna, jednego stopnia odporności na działanie wody oraz jednej klasy jakości.
W celu ułatwienia liczenia arkuszy co drugą ich dziesiątkę można wysunąć o 5 cm.
